بنام خداوند منّان

شهر ساحلی بنک ( 3 ) باغها

نویسنده : علی فرزانه

خواندن این پست برای همشهریان محترم خالی از فایده ولطف نخواهد بود  .

باغهای انبوه بنک در گذشته ( نخلستان )

با توجه به اینکه  روستای بنک  با برخورداری ازآب و زمین مناسب  بوده ،  هرچند بخشی از آن ناهمواربوده  ولی به خوبي مستعد و مناسب برا ی کارهای کشاورزی وباغ داری بوده است ،  بنا بر این آباء واجداد مردم زحمت کش وتلاشگراین روستا  حدود 200 سال پیش شاید بیشتر اقدام به حفر چاه های متعدد در جاهای مختلف برای این امر نموده وبه شغل شریف کشاورزی وباغ داری همت گماشته اند  در حدی که  در عرض یکی دوسال زادگاه خودرا از نظرفر آورده های  محصولات کشاورزی  به اندازه مصرف خود وساکنان بی نیاز و وبا غرس  درختان مختلف نخل  به خوبی توانسته اند در عرض چند دهه  احتیاجات این روستا ومردمش را از لحاظ خارک و رطب تازه درفصل تابستان و خرما برای توشه سال و زمستان خود تامین کنند .  عده ای دیگری نیزاز اهالی این روستا ( بنک ) با استفاده از  فاصله کوتاهی که به دریا داشته ودارند  از نعمت فراوان دریا بی بهره نمانده  وبوسیله تور ولیخ های  مخصوص صیادی و ماهی گیری  اقدام به صید ماهی وتامین مایحتاج  خود از دریای بنک که محاذی روستا است می نموده اند  وبه مصرف خود رسانده ومازاد به روستاهای اطراف می برده اند .

اما باغ ونخلستان های انبوه بنک که درشرق جاده قدیمی ماشین رو ، از شمال به جنوب در امتداد بوده پر ثمر وبا برکت ، سر سیز وشاداب به گونه ای که اگر کسی در ساحل و کنار دریا می بود کثرت وغلظت جنگل مانند باغ ونخلها نه تنها مانع دید روستا بوده بلکه قسمت پائین کوه و پر شیخ حسین هم پشت انبوه باغها مخفی وپنهان بوده است ، در فصل گرما وتابستان از برکت این نخلها ی فراوان وشاداب محصول خوب وکفاف به باغ داران ومردم روستا عاید می گشته ودر سایه متراکم وسر شار آن  استراحت نموده و لذت می برده اند . متاسفانه در اثرخشک سالی و نارسائی ، اهمال و بی توجهی ونبود آب کافی به مرور ایام نخلها یکی بعد از دیگری خشکیده واز بین رفته است  وتنه وتنگ آن ها نیز جهت مصرف سوخت طعمه تنور وچاله ها نموده اند !. چون دوست وبرادر عزیز جناب آقای دشتی در وبلاگ خود ( حاجی میمد )  در تعریف باغهای بنک  از باغ راشد رو به شمال نوشته بودند ، وقسمت عمده ای ازباغ و نخیل بنک از قلم ایشان افتاده است لازم دیدم در اینجا یاد آور شوم که از جنوب باغ راشد ، باغ ونخلهای قابل توجهی که از صدها سال متعلق به عرب های بنک ( طایفه عبیدلی وفخرا وشریفی وخلفانی و ...) بود ه و بقایای این درختان نخیل  چون در اثرضعف وتشنگی در برابر حوادث سخت وسهمگین طبیعی روزگاریارای مقاومت و  قد بر افراشتن نداشته اند بناچاراین درختان اصیل وبی زبان تسلیم تند باد حوادث روزگار شده وبه جز تیر بندها ئیکه بشکل کرت  وحفره ها ئیکه گویای  زمانی در این محل ، جا ومکان ریشه نخل بوده متاسفانه چیزدیگرو اثری از آنهابجای نمانده است  .

ازاصل موضوع که باغ ونخلهای جنوب باغ راشد بود فاصله نگیریم بنابراین باهم از شمال به  جنوب تا آنجائیکه بیاد دارم ،  به ترتیب ذیل بیان می شود در صورتیکه موردی از قلم افتاده دوستان عزیز یاد آوردی فرمایند . لازم به یاد آوری است که این گزارش فقط از موقعیت جغرافیائی باغ واین نخلهای از بین رفته است  لذا  به عنوان گواه ویا اثبات برمالکیت  فردی ویا گروهی هیچکس  اعتباری نخواهد داشت .

بعضی ازباغ ونخل های قدیم بنک که در جنوب باغ راشد قرار داشتند به قرار  ذیل می باشد :

جنوب باغ راشد :  - باغ : شیخ سیف ( نصوری ) ، - باغ : حسین وحاج حسن ( خلفی ) ، باغ مرحوم احمد حسن مزدار - باغ : علی صقرو ( جوکار ) ،  -باغ : نوادگان فخرا ( مرحوم حاج علی حسین فخرا (غلامیان )    - باغ : علی محمد فخرا ( رفتارمهی ) وعموزادگان بین دوراه -   در شرق راه ماشین رو قدیمی  باغ علی صقر ،  - جنوب تر واز قبله راه قدیمی وسطی ، باغ :   ورثه احمدو ( صداقت ، سلامیان ، احمدی  ومتاعی ) است .  باغ : حسن صالح  - باغ : حاج احمد شاه غلامی  - باغ : حاج خلیل سلیمان ،- باغ: احمد عبدو عبدی ، نیز در غرب راه قرار داشت   - باغ : علی احمد متاعی ( احمد علوّی ) در شرق راه  -  باغ : صقرو پدر یزرگ خاندان جوکار  -   ناگفته نماند : ( متفرقه )  گاهی دیده می شد  در یک بند از نخلها چند نفر مالک ویاباهم شریک بودند - باغ : ورثه خلفو ( خلفانی ) بین دوراه   -  باغ : علی شعبان در شرق باغ خلفانی جنوب و کنار دره حایه قرار داشت  -  باغ : مرحوم علی غلامحسین وعموزادگان ( حسین زاده )   - باغ علی شعبان : در بالا وسمت مشرق دره قرار داشت  - باغ  : مرحوم صالح سلطان راشدی ( معروف به عیادو ) در شرق راهی که ممتد بین باغها است   - درغرب باغ عیادو قبله راه مرحوم علی محفوظ حافطی پور نیز نخل داشت ولی بزودی خشک شد وازبین رفت -  باغ : حاج عبدالله خاتمی شمال غربی باغ عیادو  - باغ :  حایو ( وراث حایو بزرگ ) درجنوب  شرقی باغ عیادو –   باغ وچاه : مبارک  پدر بزرگ خاندان فرزانه  ، معروف به ( زمین توره ) -  باغ : مرحوم علی حسین علی شریفی وبرادر زادگان ( عبدالواحد وعبدالله شریفی )  در شرق  راه وسطی و قدیمی بنک کتگان قرار دارد   - باغ : حاج حسین خلفانی در قبله وغرب جاده ماشین رو قرار داشت که بعلت شوری آب وخاک  پس از ده سال خشکید .

ناگفته نباشد بین بنک وکنگان در قدیم چهارراه به صورت ذیل وجود داشته است که دربرخی جاها از دوطرف این راه ها نخل ویا زمین کشاورزی بوده است  . 

1-    راه قدیم ماشین رو که بین دریا وبنک قرار داشته و تا بوشهردر امتداد بوده آثار آن تاکنون موجود می باشد .

2-    راه وسطی ازمنطقه دشتی شمال به جنوب بوده واز کنار منازل شویخاتیها ومهد ابولیها عبورواز سمت شرق باغ راشد  بین مزارع ونخل مرحوم  احمدو ونخل مرحوم خلفو  به کنگان در امتداد بوده است وبلحاظ موقعیت خاصی که داشته مورد استفاده بیشتری قرار می گرفته .      

3-    راه وسطی دیگری بین مزارع و درحایه عبور سپس بین نخلهای حایو  وباغ ورثه مرحوم غلومحسین عبوروقبل از باغ شیخ محمد به دوراه پیش گفته ملحق واز وسط کنگان به بنادرثلاث و بنادر جنوبی ادامه داشته است .

4-    راهی دیگری  نیزاز بنک بین قبرستان گوده عبور واز قریه گوده به کنگان اتصال داشته  است .

                           دوحه -  26 تیر 1391  ( ع – ف )